คำว่า  “แม่สายบัวแต่งตัวค้าง(เก้อ)”  หมายถึง  ผู้ที่แต่งตัวคอยรับแขก แต่เขาไม่ได้มาตามนัดหมาย หรือ แต่งตัวแล้ว แต่ไม่ได้ออกไปทำตามที่ตั้งใจไว้

                ตัวอย่างที่เห็นกันได้และโด่งดังทั้งประเทศมาแล้ว คือ การแต่งตั้งผู้นำรัฐบาลที่ไม่เป็นไปตามคาดหมายของคนทั่วไปที่ว่า นายกฯจะต้องมาจากพรรคการเมืองเสียงข้างมาก ข่าวประกาศต่อสาธารณชนตามคำยืนยันของประธานรัฐสภาว่า นายสมชายจะเป็นผู้นำประเทศคนต่อไปแล้วมีการจัดเตรียมพิธีรับการแต่งตั้งอย่างใหญ่โต สุดท้ายประธานรัฐสภากลับนำคำสั่งแต่งตั้งนายกฯไปมอบให้อีกคนหนึ่ง นายสมชายจึงแต่งตัวรอเก้อเป็นแม่สายบัวแต่งตัวค้าง พิธีการต้องล่มในที่สุดและกลายเป็นตำนานเล่าขานที่ขบขันกึ่งสงสารจนกระทั่งวันนี้

*****************************

หลังม่านของนายกฯ

เขียนโดย แก้วมณี

ช่วงก่อนการเลือกตั้งมักได้ยินข่าวหลากกระแสที่สร้างความตกใจหรือหวั่นกลัวเพื่อทำลายความเชื่อมั่นต่อพรรคการเมืองที่ประชาชนชื่นชอบหรือต้องการเลือกหรือกำลังสับสนใจ ไม่ว่ามาจากพรรคฝ่ายตรงข้ามกันหรือคณะปฏิวัติที่ต้องการสกัดขัดขวางมิให้บางพรรคชนะการเลือกตั้งก็ตาม เช่น ข่าวยุบพรรคด้วยการยัดเยียดสารพัดข้อหา ข่าวคำตัดสินจำคุกหัวหน้าหรือแกนนำบางพรรคของศาล ข่าวเร่งรัดตัดสินคดีหัวหน้าบางพรรค เป็นต้น ข่าวเหล่านี้มีผลต่อการเลือกตั้งอย่างมากโดยเฉพาะนักการเมืองในสนามเลือกตั้งและผู้ใหญ่ในรัฐบาลต่างพูดเน้นเรื่องตำแหน่งผู้นำรัฐบาลหรือนายกรัฐมนตรีที่อยากให้ประชาชนเลือกพรรคที่ตนสนับสนุนอันส่งผลให้หัวหน้าพรรคดำรงตำแหน่งผู้บริหารประเทศด้วย โดยไม่มีใครเอ่ยถึงคุณสมบัติของนายกรัฐมนตรีตามรัฐธรรมนูญฉบับปัจจุบันที่มิได้ผูกติดกับความเป็นหัวหน้าพรรคการเมืองเลย

รัฐธรรมนูญฉบับปัจจุบันเขียนขึ้นโดยตัวแทนที่คณะปฏิวัติแต่งตั้งและใช้บังคับในการเลือกตั้งครั้งล่าสุดกำหนดคุณสมบัติของนายกรัฐมนตรีไว้เพียงว่า ต้องเเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร นั่นคือ ต้องผ่านการเลือกตั้ง ไม่เป็นข้าราชการประจำ ไม่ใช่องคมนตรี ไม่เป็นบุคคลล้มละลายหรือกำลังรับโทษจำคุก และที่สำคัญที่สุด คือ ต้องได้รับมติส่วนใหญ่จากสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรเลือกให้ดำรงตำแหน่งผู้นำสูงสุดของฝ่ายบริหาร จึงไม่มีประโยคใดกำหนดว่า หัวหน้าพรรคการเมืองจะต้องเป็นนายกรัฐมนตรี เวลาที่ผ่านมาจักสังเกตว่าหลังการเลือกตั้งพรรคการเมืองจะจับกลุ่มรวมตัวกันตั้งรัฐบาลและทำข้อตกลงกันว่าจะสนับสนุนผู้ใดดำรงตำแหน่งนั้น มารยาททางการเมืองที่ทำกันไว้ คือ หัวหน้าพรรคการเมือง จักรับตำแหน่งสำคัญไป บางสมัยหัวหน้าพรรคฝ่ายเสียงข้างน้อยในการตั้งรัฐบาลยังเคยเป็นนายกรัฐมนตรีมาแล้ว  ดังนั้น หัวหน้าพรรคการเมืองจึงเป็นนายกรัฐมนตรีได้เพราะความเห็นของเสียงข้างมากในสภาผู้แทนฯซึ่งผ่านการตกลงนอกสภามาก่อนแล้ว รัฐธรรมนูญมิได้กำหนดว่า หัวหน้าพรรคเท่านั้นที่เป็นนายกรัฐมนตรี ดังนั้น สมาชิกคนหนึ่งของพรรคเสียงข้างมากและได้รับความเห็นชอบร่วมกันจากพรรคร่วมรัฐบาลสามารถก้าวขึ้นไปอยู่ในตำแหน่งนายกรัฐมนตรีโดยไม่ขัดต่อรัฐธรรมนูญเหมือนที่เกิดขึ้นในบางประเทศก็ได้

ในบางประเทศกำหนดคุณสมบัติผู้นำประเทศไว้คล้ายคลึงกับเมืองไทย คือ ไม่จำเป็นต้องเป็นหัวหน้าพรรคการเมือง ดังนั้น จึงอาจเห็นสมาชิกพรรคและสมาชิกสภาฯก้าวขึ้นสู่ตำแหน่งนายกรัฐมนตรีได้ ส่วนหัวหน้าพรรคก็เป็นอีกคนหนึ่ง แต่ทั้งนี้การทำงานของผู้นำประเทศต้องอยู่ในกรอบนโยบายของพรรคการเมืองในสังกัดของตนด้วย ถ้าวันใดถูกถอดจากสมาชิกพรรคก็ต้องออกจากตำแหน่งผู้นำประเทศ อันส่งผลให้ระบบพรรคการเมืองมีความแข็งแกร่งและการเมืองของประเทศเข้มแข็งตามไปด้วย หากมองกลับมายังรัฐธรรมนูญไทยซึ่งมิได้กำหนดว่าหัวหน้าพรรคการเมืองต้องเป็นนายกรัฐมนตรีเท่านั้น จึงเป็นการเปิดกว้างอย่างมากในการสรรหาสมาชิกพรรคของพรรคการเมืองที่ชนะการเลือกตั้งเพื่อเป็นนายกรัฐมนตรีได้ ถ้าหัวหน้าพรรคเกิดปัญหาขัดข้องในการดำรงตำแหน่งหรือสมาชิกพรรคบางคนมีคุณสมบัติเด่นมากพอในการก้าวขึ้นสู่ตำแหน่งนี้และประชาชนยอมรับมากที่สุด ดังนั้น ข่าวลือในการกำจัดหัวหน้าพรรคเพื่อมิให้เป็นนายกรัฐมนตรี จึงไม่มีความสำคัญอีกต่อไปเพราะรัฐธรรมนูญและระบบพรรคการเมืองเปิดกว้างไว้ สมาชิกพรรคทุกคนทำงานทดแทนกันได้ ประชาชนควรใช้วิจารณญาณพิจารณานโยบายของพรรคการเมืองในการบริหารประเทศถ้าได้รับคัดเลือกเข้าสู่สภาที่เสนอไว้ในการเลือกตั้งแต่ละครั้ง โดยไม่ต้องสนใจสารพัดข่าวลือต่างๆ  สิ่งที่ทำลายระบบพรรคการเมืองและความศักดิ์สิทธิ์ของกฎหมายลงได้ คือ อำนาจของมือที่สามซึ่งคุมการเลือกตั้งที่สอดแทรกเข้าทำลายหรือยุบพรรคโดยใช้เล่ห์เพทุบายหรืออิทธิพลผ่านอำนาจสำคัญของชาติ คือ ฝ่ายนิติบัญญัติ ฝ่ายบริหาร และฝ่ายตุลาการ เพื่อยุบพรรคการเมืองคู่แข่งที่มิใช่พวกของตนเท่านั้น ประชาชนจะสังเกตเห็นพฤติกรรมนี้ได้ไม่ยากเพราะการยุบพรรคถือเป็นเรื่องใหญ่มากซึ่งต้องร่วมมือกันทำเป็นขบวนการที่ต้องเปิดเผย แต่ไม่แยบยล มันจะกลายเป็นละครโรงใหญ่ให้ประชาชนชมฟรีอย่างสนุกสนาน เมื่ออีกฝ่ายต้องลุกขึ้นมาปกป้องตัวเองจากผู้มีอำนาจที่ต้องการทำลายล้างโคตรให้สิ้นซากด้วยกฎหมายในมือของตนก่อนเปลี่ยนผู้บริหารประเทศเป็นคนใหม่ที่ยังไม่แน่ชัดว่าจะเชื่อฟังคำสั่งมากน้อยแค่ไหน

นักการเมืองและผู้เกี่ยวข้องกับรัฐธรรมนูญพยายามไม่เอ่ยถึงการที่หัวหน้าพรรคไม่จำเป็นต้องเป็นนายกรัฐมนตรีก็ได้ ทำให้ประชาชนจำนวนมากเชื่อว่า เลือกพรรค ก็ได้หัวหน้าพรรคเป็นนายกฯเท่านั้น อันเป็นการสร้างความเข้าใจผิดอย่างมาก ทำให้การหาเสียงเลือกตั้งเน้นการใส่ร้ายป้ายสีหรือใช้อำนาจรัฐยัดเยียดข้อหาหรือคำตัดสินคดีเพื่อโจมตีไปที่หัวหน้าพรรคเป็นหลัก แม้หัวหน้าพรรคจะประสบเหตุขัดข้องในการดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรี ถ้าพรรคการเมืองของเขาได้รับเสียงข้างมากจากประชาชนในการจัดตั้งรัฐบาล ย่อมมีสิทธิในการคัดสรรสมาชิกสภาผู้แทนฯในสังกัดขึ้นดำรงตำแหน่งผู้นำประเทศได้ เนื่องเพราะระบบพรรคตามรัฐธรรมนูญมิได้ยึดติดที่หัวหน้าพรรคเท่านั้น ดังนั้น ทุกการเลือกตั้งนโยบายพรรคการเมืองในการนำพาประเทศและประชาชนไปสู่เป้าหมายแห่งความผาสุกและเจริญรุ่งเรืองจึงเป็นเรื่องสำคัญที่สุด ส่วนบุคลากรในการบริหารประเทศต้องคำนึงถึงระดับความรู้ ประสบการณ์ชีวิตและการทำงาน วัยวุฒิต้องมีมากพอ เราต้องไม่ลืมว่าเวลาทำให้คนมีสติปัญญาเพิ่มขึ้น ความผิดพลาดจะมีน้อยลงเนื่องจากประสบการณ์คือบทเรียนสอนใจ หากทั้งชีวิตเรียนหนังสือโดยมีเวลาทำงานหาประสบการณ์น้อย ไม่เคยทำงาน หรือเข้าเวทีการเมืองเร็วไปด้วยความมักใหญ่ใฝ่สูงและต้องการใช้เส้นทางลัดสู่นายกรัฐมนตรี ความรอบรู้จักน้อยตามไปด้วย อันส่งผลต่อวิสัยทัศน์ไม่กว้างและจิตใจคับแคบเหมือนกบในกะลาที่เชื่อว่ากะลาของตนใหญ่ที่สุดในโลก ประเทศไทยวันนี้มิได้อยู่โดดเดี่ยว แต่ต้องอยู่ร่วมกับนานาชาติ ลักษณะผู้นำไทยรุ่นใหม่จึงต้องมีความฉลาดเฉลียว นิสัยกระตือรือร้น ศรัทธาในระบอบประชาธิปไตย วิสัยทัศน์แบบสากล ความรู้ดีและมีประสบการณ์รอบรู้ด้านเศรษฐกิจและการเมืองระหว่างประเทศ มิใช่คนคลั่งชาติหรืออนุรักษ์นิยมสุดขอบ คะแนนเสียงของประชาชนจักบ่งบอกวิสัยทัศน์ของคนไทยในการเลือกผู้นำประเทศยุคหลังการปฏิวัติได้ จึงควรพิจารณาให้ถ่องแท้ก่อนการใช้สิทธิ์เลือกตั้งว่า อำนาจตามหลักประชาธิปไตยหลังการปฏิวัติพรรคใดควรเป็นผู้แทนของประชาชน เราต้องใช้วิจารณญาณมองให้ลึกซึ้งว่าพรรคใดเป็นหุ่นเชิดของคณะปฏิวัติที่ไม่อยากสูญเสียอำนาจ พรรคใดมีศรัทธาต่อหลักประชาธิปไตย ถ้าผู้นำรุ่นต่อไปของไทยขาดวิสัยทัศน์กว้างไกล จิตใจคับแคบ วัยวุฒิต่ำ คุณวุฒิสูง อาจนำพาประเทศดำดิ่งลงเพราะขาดประสบการณ์ชีวิตที่มากเพียงพอ ไม่รู้จักบริหารอำนาจให้สมดุลย์ ขาดภาวะผู้นำให้คนยำเกรง ในที่สุดเขาจะเป็นเพียงตุ๊กตาหุ่นให้คนเบื้องหลังผูกเชือกเชิดไปมาและเป็นที่ขบขันของนานาชาติกับสภาพผู้นำประเทศไร้คุณภาพของอาณาจักรไทย

******************************

แบบการร้องทุกข์

เขียนโดย  ลีลา LAW

หลายท่านอาจไม่ทราบมาก่อนว่า การแจ้งความร้องทุกข์ที่สถานีตำรวจหรือโรงพักนั้นมีสองแบบ คือ การร้องทุกข์เพื่อดำเนินคดี กับ เพื่อเป็นหลักฐาน เนื่องจากคดีอาญาบางคดีเป็นความผิดที่ยอมความได้ ผู้เสียหายจะต้องมีการร้องทุกข์ก่อน กรณีนี้จึงต้องเลือกรูปแบบเพื่อดำเนินคดีเท่านั้น

ผลของการร้องทุกข์ผิดรูปแบบ จักมีผลต่อทุกขั้นตอนในการดำเนินคดี ดังปรากฏใน คำพิพากษาฎีกาที่ 4906/2543  ความผิดฐานข่มขืนหญิงอื่นซึ่งมิใช่ภรรยาของตน เป็นความผิดอันยอมความได้ พนักงานสอบสวนจะทำการสอบสวนได้ต่อเมื่อมีคำร้องทุกข์ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 121 วรรค 2 กำหนดว่า  ถ้าเป็นคดีความผิดต่อส่วนตัว ห้ามมิให้ทำการสอบสวน เว้นแต่จะมีคำร้องทุกข์ตามระเบียบ  จากรายงานประจำวันรับแจ้งเป็นหลักฐานประกอบกับคำเบิกความของพนักงานสอบสวนว่า ผู้เสียหายแจ้งความร้องทุกข์ไว้ก่อนเพื่อเป็นหลักฐานเท่านั้น  มิได้มอบคดีให้ลงโทษ แม้จะเป็นการรับแจ้งความ จึงไม่ถือว่าเป็นคำร้องทุกข์โดยถูกต้องตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา เพราะยังมิได้กระทำโดยเจตนาให้ผู้กระทำผิดได้รับโทษ การสอบสวนความผิดดังกล่าวที่ผ่านมาจึงไม่ชอบ อัยการไม่มีอำนาจฟ้องจำเลยในความผิดฐานนี้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 120 บัญญัติว่า  ห้ามมิให้พนักงานอัยการยื่นฟ้องคดีใดต่อศาล โดยมิได้มีการสอบสวนในความผิดนั้นก่อน

หากท่านต้องการให้มีการลงโทษผู้กระทำผิดหรือก่อความเสียหายแก่ผู้เสียหาย ต้องเลือกแจ้งความร้องทุกข์เพื่อการดำเนินคดีถึงที่สุด จึงลงโทษผู้กระทำความผิดอาญาได้ตามกระบวนการยุติธรรม ส่วนการร้องทุกข์เพื่อเป็นหลักฐาน มักใช้เพื่อป้องกันความเสียหายที่อาจเกิดกับตนเองในอนาคต เช่น กรณีการสูญหายของบัตรเครดิต บัตรสำคัญอื่นๆ หรือ หนังสือเดินทาง เพื่อไม่ต้องรับผิดชอบกับหนี้สินจากบัตรดังกล่าว เป็นต้น ดังนั้น เมื่อเกิดความผิดอาญาและผู้เสียหายต้องการแจ้งความ จึงต้องเลือกรูปแบบการร้องทุกข์และแจ้งให้ตำรวจรับทราบโดยชัดแจ้ง มิฉะนั้น ผู้กระทำความผิดอาจหลุดรอดพ้นคดีลอยนวลไปอย่างง่ายดายด้วยสาเหตุร้องทุกข์ผิดแบบเท่านั้น

*****************************